Historia drewna klejonego

Historia drewna klejonego sięga początkami drugiej połowy XIX wieku. W 1860 roku zakończona została budowa auli King Edward College w Southampton, która uchodzi za pierwszą budowlę wykonaną w całości z drewna klejonego. Wyjątkowe właściwości materiału zostały na szerszą skalę docenione w następnym stuleciu.

Innowacje Hetzera

Czy wiesz, że…

Belki powstające z drewna klejonego były określane nazwą „dźwigarów Hetzera”.

Sztywność materiału, z którego były wykonane przyczyniła się do zwiększania zainteresowana produktem. Na początku XX stulecia wykorzystano go w blisko 300 obiektach na terenie Niemiec, Austrii, Włoch i Szwajcarii.

Dnia 22 czerwca 1906 roku niemiecki stolarz Otto Hetzer otrzymał patent dla opracowanego przez siebie nowego materiału budowlanego, a mianowicie zakrzywionych, klejonych warstwowo desek z dwóch lub więcej lameli. Połączenie kilku odcinków klejowo eliminowało konieczność skręcania cienkich desek, a tym samym ich rozrywania.

Innowacyjność rozwiązania wynikała z jego unikalnych cech, a mianowicie wyjątkowej odporności na oddziaływanie wilgoci. Materiał pod jej wpływem pozostawał silnie połączony. Nowością była także krzywizna. Wykorzystanie zaokrąglonych, nałożonych na siebie elementów klinowych struktury było zainspirowane pracami barokowych mistrzów stolarstwa.

Wynaleziona przez stolarza metoda rozpoczęła prawdziwą rewolucję w budownictwie drewnianym. Dawała możliwość tworzenia budowli o rozpiętości nawet 40 metrów, co w ówczesnej sytuacji było przedsięwzięciem epokowym.

Modernizacje Hüttemana

Czy wiesz, że…

Firma Hüttemana działa do dnia dzisiejszego i jest rodzinnym biznesem przekazywanym z pokolenia na pokolenie. Kolejni właściciele dbali o rozbudowę przedsiębiorstwa. Od 2003 roku przedsiębiorstwo rozpoczęło działania w kierunku rozwoju produkcji nowych elementów z drewna klejonego na ściany, sufity oraz dachy.

Rewolucyjne dokonanie Hetzera przez wiele lat pozostawało w architekturze drewnianej rozwiązaniem innowacyjnym. Myśl stolarza z początku XX wieku rozwinął w połowie tego stulecia inny niemiecki rzemieślnik i wynalazca. Josef Hüttemana zmodernizował metodę Hetzera, co stało się podstawą do utworzenia firmy tożsamej z rodowym nazwiskiem właściciela.

Nowatorski charakter materiału przejawiał się w dostosowaniu wilgotności produkowanego drewna do parametrów zwyczajowo występujących w budynkach. W ten sposób zapobiegano kurczeniu się materiału oraz jego rozszerzaniu.

Aktualność BSH

Czy wiesz, że…

Wytrzymałość drewna klejonego, w przeciwieństwie do stali, nie jest uzależniona od temperatury. Drewno wypala się na zewnątrz, tworząc na powierzchni ochronną powłokę węglową. BSH pod względem odporności chemicznej i wytrzymałości zapewnia podobne parametry jako stal czy beton, przy zachowaniu niższej ceny.

Terminem BS-Holz lub BSH określa się współcześnie produkowane drewno klejone. Technologia konstrukcji materiału opiera się na dokonaniach Hetzera i Hüttemana. Produkty powstają na bazie desek suszonych w piecu i wzdłużnie struganych, a pomiar wilgotności materiału przebiega z użyciem czułego sprzętu elektronicznego.

Do produkcji wykorzystuje się dobre gatunkowo drewno, z reguły świerku, jodły. Zawsze stosuje się tarcicę tego samego gatunku. Poszczególne warstwy są zespalane z wykorzystaniem specjalistycznego kleju, posiadającego odpowiednią certyfikację, dopuszczającą do wykorzystania przy konstrukcjach nośnych. Wartość procentowa kleju w gotowym produkcie nie przekracza 1%, co dowodzi, że połączenia są bardzo cienkie.

BSH występuje w kilku rodzajach klas. Zgodnie z obowiązującą w tym zakresie normą DIN 1052 wyróżnia się drewno klejone: GL24h, GL24c, GL28h, GL28c, GL32h, GL32c, GL36h i GL36. Liczby następujące po oznaczniu GL (Glued Laminated Timber) określają sztywność napięcia dla N/mm2.

Litera „c” określa charakter materiału jako mieszany (combieniertes). W tym przypadku lamele zewnętrzne powstały z surowca o bardzo wysokich parametrach wytrzymałościowych, zaś wewnętrzne z materiału o niższych parametrach.

Litera „h” również określa typ materiału. Oznacza jednolitą (homogenes) strukturę wszystkich paneli, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych.